भ्रष्टाचार समस्या

अष्टआचरणम् एव भ्रष्टाचारः कथ्यते। अस्माकं समाजे अर्थमहत्व दिनेदिने वर्द्धयति । अतः भ्रष्टाचारस्य नवनवाः रूपाः अपि प्रकटं भवन्ति ।

भ्रष्टाचारस्य कारणम्

अशिक्षा धनस्य महत्वं राजनीतिः भौतिकवादी जीवनशैली दण्डस्य न्यूनं भयः सुखस्य लालसा मूल्यवृद्धिः इत्यादि अनेकाः कारणाः सन्ति। संसारे अनेक राष्ट्र उन्नति मार्गे धावन्ति तेषां कारणं भ्रष्टाचारस्य मुक्तिः एव अस्ति। जगतस्य महत्वपूर्ण राष्ट्र अस्ति। किन्तु अत्र भ्रष्टाचारस्य कारणेन निर्धनः राष्ट्र एव अस्ति।

भ्रष्टाचारस्य निराकरणम्

अद्य भ्रष्टाचार: भीषण समस्या अस्ति तस्य निराकरण अति आवश्यकं अस्ति। भ्रष्टाचारः लघु समस्या नारित। यः एकेन कार्येण समाप्तं भविष्यति। अन सम्मिलितः प्रयासः भवेत् तथा अनवरत प्रयासः भवेत् तदा भ्रष्टाचारः समाप्तः भविष्यति। शिक्षा अष्टाचारस्य निराकरणे अति समर्थः अस्ति। गदा शिक्षालये शिशुः शिक्षा लगति तदा एव सदाचारस्य बीजं रोपणीयः। बाल्यकालस्य संस्कारः जीवन पर्यन्तं तिष्ठन्ति इति महापुरुषाणाम मतं अस्ति।

न्याय क्षेत्रे तत्परता अपि भ्रष्टाचारस्य गति मन्दं करिष्यति न्याय विलम्ब अपि अन्यायः एव भवति। न्याय विलम्बेन भ्रष्टाचारी जनः स्वच्छन्दं अमन्ति तदा सदाचारी जनः अपि अन्शम भ्रमितं भवन्ति। भ्रष्टाचारी जनेषु भयं समाप्तं भवति तथा येन केन प्रकारेण बलेन अर्थेन च न्याय स्वपक्षे कृत्वा मुक्तं भवन्ति। अतः न्यायक्षेत्रे शीघ्रतां तत्परता च भ्रष्टाचारस्य मुक्ति साधनं भवितु अर्हति।

अस्मांक पूर्व राष्ट्रपतिः अब्दुलकलामः अस्य विषये कथयति अस्माक शिक्षक अम्बा च भ्रष्टाचारस्य मुक्ति साधनो स्तः। भ्रष्टाचारस्य निवारण संयुक्त प्रयास एवं सफलं भविष्यति। दृढ इच्छाशक्तिः महत्वपूर्ण अस्ति।